11.Yargı Paketi Kapsamında Banka ve Kripto Hesaplarının Askıya Alınması (CMK 128/A Yeni Düzenleme)
Giriş
11. Yargı Paketi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 128/A maddesi eklenmiş ve banka, ödeme sistemleri ve kripto varlık hesaplarına yönelik yeni ve hızlı bir müdahale mekanizması öngörülmüştür. Bu düzenleme, yalnızca suç faillerini değil; hesabı kullanılan masum kişileri, e-ticaret yapanları, kripto yatırımcılarını ve dolandırıcılık mağdurlarını da doğrudan ilgilendirmektedir.
İlgili yasal düzenleme 25 Aralık 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve uygulanmaya başlamıştır.
1. Yeni Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
CMK m.128/A ile hedeflenen temel amaç; bilişim yoluyla işlenen suçlardan elde edilen menfaatin hızlı şekilde bloke edilmesi ve transferinin önlenmesidir.
Bu kapsamda, aşağıdaki suçların işlendiğine dair makul şüphe bulunması yeterlidir:
- Nitelikli hırsızlık (TCK m.142/2-e)
- Nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f ve l)
- Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245)
Dikkat edilmelidir ki, bu aşamada kesin delil veya mahkumiyet kararı aranmamaktadır.
2. Hesap Askıya Alma Yetkisi Kimde?
Yeni düzenleme ile bankalar, ödeme hizmeti sağlayıcıları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları; kendi bünyelerinde, 48 saate kadar, hesabı askıya alma kararı verebilecektir.
Bu karar, ilk aşamada hakimlik veya savcılık kararı olmaksızın alınabilmektedir. Askıya alma işlemi derhal Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmektedir. Bu yönüyle düzenleme, klasik elkoyma güvenlik tedbirinden önemli ölçüde ayrılmaktadır.
3. Hesap Sahiplerinin Hukuki Hakları
Hesabı askıya alınan kişi, tamamen korumasız bırakılmamıştır. Yeni düzenleme olan CMK m.128/A uyarınca, askıya alma işlemi hesap sahibine bildirilir. Hesap sahibi, Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak askının kaldırılmasını talep edebilir. Savcılık ise söz konusu başvuruyu 24 saat içinde karara bağlamak zorundadır.
Ancak uygulamada; yanlış veya eksik başvurular yahut hukuki dayanağı zayıf dilekçeler, askı süresinin uzamasına ve telafisi güç mali zararlara yol açabilmektedir. Diğer yandan yeni bir yasal düzenleme olması ve ilk defa uygulanacak olması uygulama ile netleşecektir.
4. Askıya Alınan Hesaptaki Paraya Elkoyma
Askıya alınan hesapta bulunan suça konu menfaat hakkında; hakim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle, elkoyma işlemi yapılabilecektir.
Önemli bir fark olarak; CMK m.128’de aranan mali rapor alma şartı bu madde kapsamında uygulanmayacaktır. Bu durum, elkoyma sürecini çok daha hızlı hale getirmektedir. Diğer taraftan ise elkoyma işleminin bir güvenlik tedbiri olarak uygulanması ölçülülük ve meşru menfaat ilkelerinin farkı bir perspektiften ele alınmasına yol açacaktır. Yasal düzenlemenin 3. Fıkrası kapsamında; askıya alma işlemi tamamlanmadan suça konu menfaatin başka bir mali kuruma transfer edildiğinin tespit edilmesi halinde bu durumun, askıya alma işleminin yapılabilmesi için banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından ilgili mali kuruma gecikmeksizin bildirileceği hüküm altına alınmaktadır. Bu yönüyle de banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısına yeni uyum ve yasal yükümlülükler öngörülmektedir.
5. Dolandırıcılık Mağdurları Açısından İade İmkânı
Düzenleme, yalnızca müdahale değil; iade mekanizması da içermektedir. Elkonulan paranın; suçtan zarar gören mağdura ait olduğu tespit edilirse, soruşturma veya kovuşturma aşamasında paranın sahibine iadesi mümkündür.
Bu noktada mağdurun; dosyaya etkin katılımı, paranın kendisine ait olduğunu ispatlaması ve süreci yakından takip etmesi kritik öneme sahiptir.
6. Banka ve Platformların Sorumluluğu
CMK m.128/A’ya göre; askıya alma kararı veren banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformu doğrudan hukuki sorumluluk taşımamaktadır. Ancak düzenlemenin 7. Fıkrasıyla, bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma veya kovuşturma kapsamında Cumhuriyet Savcısı, hakim veya mahkeme tarafından banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısından istenilen her türlü bilgi veya belgenin 10 gün içinde fiziki veya elektronik ortamda gönderilmesinin zorunlu olduğu kabul edilmektedir. Bu bağlamda bankanın, ödeme kuruluşunun veya kripto platformunun 10 günlük süre içerisinde Cumhuriyet Savcısı, hakim veya mahkemenin istediği her türlü evrakı sunması gerekmektedir.
İstenilen bilgi veya belgenin gönderilmemesi ya da eksik gönderilmesi durumunda ise Cumhuriyet Savcısı tarafından ilgili banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısına 50 bin Türk Lirasından 300 bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verileceği öngörülmektedir.
7. Kimler Açısından Ciddi Risk Oluşturuyor?
Bu düzenleme özellikle;
- İnternetten satış yapanlar,
- IBAN kullandıran kişiler,
- Kripto para alım-satımı yapanlar,
- Hesabı dolandırıcılıkta kullanılan ancak suçla ilgisi olmayan kişiler,
bakımından yüksek risk barındırmaktadır.
“Benim suçla ilgim yok” savunması, tek başına yeterli değildir, bunun hukuken ve kapsamlı delillerle ortaya konulması gerekir.
Sonuç ve Hukuki Değerlendirme
11. Yargı Paketi ile Ceza Muhakemesi Kanunu’na eklenen 128/A maddesi, bilişim suçlarıyla mücadelede klasik elkoyma rejiminden ayrılan, hızlı ve idari nitelik ağırlıklı bir müdahale modeli ortaya koymaktadır. Madde gerekçesinde de açıkça belirtildiği üzere düzenlemenin amacı; özellikle nitelikli dolandırıcılık, banka/kredi kartı suçları ve bilişim yoluyla işlenen hırsızlık suçlarında, suçtan elde edilen menfaatin kısa sürede el değiştirmesini ve izinin kaybolmasını önlemektir.
*Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır, özel durumlarınız için mesleki danışmanlık alınız.
Av. Oğuz DEMİR